Hội thảo lấy ý kiến đối với Đề án đơn giản hóa chế độ

Ngày 19 tháng 8 năm 2016, Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đối với nội dung dự thảo đề án Đơn giản hóa chế độ báo cáo trong hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước tại Thành phố Đà Nẵng

Ảnh: Hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo Đề án đơn giản hóa chế độ báo cáo trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước

Tham dự Hội thảo có đại diện các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng, các tỉnh: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế.
Đại diện Cục Kiểm soát thủ tục hành chính trình bày tóm tắt nội dung Đề án đơn giản hóa chế độ báo cáo trong hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước. Theo báo cáo sơ bộ của các bộ, ngành địa phương cho thấy, số lượng báo cáo bộ, ngành, địa phương đang phải thực hiện khá đồ sộ. Tính riêng trong năm 2015, các cấp chính quyền phải thực hiện lên tới 1.802.706 báo cáo,trong đó, bộ ngành thực hiện 7460 báo cáo, các tỉnh, thành phố trung ương là 1.795.246 báo cáo. Tính trung bình một xã phải thực hiện 119 báo cáo/năm; cấp huyện 499 báo cáo/năm; cấp tỉnh là 1761 báo cáo/năm và cấp bộ, ngành là 226 báo cáo/năm. Bên cạnh đó, thời gian chốt số liệu báo cáo và gửi báo cáo của các Bộ, ngành và địa phương cũng rất đa dạng. Đây là một trong những nguyên nhân khiến số lượng báo cáo phải thực hiện tại các cơ quan hành chính rất đồ sộ, chiếm nhiều thời gian thực thi nhiệm vụ của các cán bộ, công chức. Theo ước tính, thời gian thực hiện báo cáo trung bình của cấp bộ, ngành chiếm 17,5% và địa phương là 26% trong tổng lượng thời gian thực thi công vụ. Qua trao đổi, khảo sát, hầu hết các Bộ, ngành, địa phương nơi khảo sát đều nhất trí về sự cần thiết xây dựng Đề án Đơn giản hóa chế độ báo cáo trong cơ quan hành chính nhà nước và đề nghị Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ nghiên cứu giải pháp để giảm bớt “gánh nặng” trong thực hiện báo cáo hành chính.
Qua nghiên cứu cho thấy, hiện chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào hướng dẫn chung về quy định và tổ chức thực hiện báo cáo phục vụ sự chỉ đạo, điều hành trong hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước; chất lượng nhiều quy định về chế độ báo cáo không cao, thiếu rõ ràng, thể hiện sự tùy tiện trong việc đặt ra yêu cầu báo cáo; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác báo cáo chưa được đẩy mạnh. Bên cạnh đó, yếu tố con người, nhất là nhận thức về giá trị, mục tiêu, yêu cầu báo cáo của một bộ phận cán bộ, công chức còn hạn chế, đã phần nào ảnh hưởng đến chất lượng các báo cáo hành chính hiện nay.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Trần Hoàng Hưng – Phó tổng biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật đề xuất một số giải pháp cần tập trung giải quyết, bao gồm: nghiên cứu cơ chế xây dựng, quản lý, khai thác và sử dụng hệ thống thông tin quản lý nhà nước; nghiên cứu xác định rõ chế độ thông tin và chế độ báo cáo; đồng thời, để giúp cho người trực tiếp xây dựng báo cáo đẩy nhanh hơn về tiến độ, bảo đảm hơn về chất lượng báo cáo, cần thiết phải xác định cụ thể các tiêu chí, yêu cầu, nội dung báo cáo nói chung, báo cáo trong từng ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước nói riêng ; mặt khác, phải xem báo cáo, tổng hợp báo cáo là một nghề có yêu cầu cao về trình độ chuyên môn phục vụ tốt hơn yêu cầu quản lý, theo dõi và xây dựng chính sách.

Ảnh: Ông Trần Hoàng Hưng – Phó tổng biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật

Đại diện Sở Tư pháp Thành phố Đà Nẵng đã nêu một số khó khăn, vướng mắc mà địa phương gặp phải như: việc quy định về chế độ báo cáo còn thiếu tính thống nhất, đồng bộ gây không ít khó khăn, lúng túng trong việc tổng hợp số liệu, thông tin, cũng như dẫn đến tình trạng yêu cầu báo cáo chồng chéo giữa các cơ quan. Một số Bộ, cơ quan ngang Bộ ban hành quá nhiều loại báo cáo (từ báo cáo tháng đến quý, năm, định kỳ, chuyên đề,…), vì vậy đã ảnh hưởng đến quỹ thời gian của đơn vị trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ chuyên môn. Hiện nay, một số nơi bố trí công chức, viên chức, người lao động làm công tác báo cáo chưa phù hợp, cùng lúc phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau đã ảnh hưởng đến chất lượng báo cáo, như: báo cáo không đầy đủ, không phản ánh đúng thực trạng tình hình, số liệu mâu thuẫn. Bên cạnh đó, còn có một vài cơ quan, đơn vị chưa thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ theo quy định;…
Đại diện Ủy ban nhân dân phường Thuận Phước, Đà Nẵng cho rằng, báo cáo trong lĩnh vực Tư pháp hiện nay cũng còn nhiều bất cập, số lượng báo cáo rất nhiều, đại biểu này đã đề xuất đơn giản hóa theo hướng gộp một số biểu mẫu báo cáo tại thông tư 05/2014/TT-BTP và một số biểu mẫu báo cáo lĩnh vực Hộ tịch.
Đồng tình với ý kiến của Ủy ban nhân dân phường Thuận Phước, đại diện Ủy ban nhân dân Quận Thanh Khê cho rằng yêu cầu về số liệu ước tính trong các báo cáo hành chính là không phù hợp, không có ý nghĩa trên thực tiễn, nên đề nghị xem xét bỏ yêu cầu báo cáo số liệu ước tính. Bên cạnh đó, báo cáo cần xác định đúng đối tượng, đúng phạm vi chức năng quản lý của mỗi ngành, đơn vị, có như vậy mới đảm bảo tính chính xác và thống nhất của thông tin, số liệu.

Ảnh: Đại biểu UBND quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng phát biểu tại Hội thảo

Ông Phạm Minh Hòa – Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Ngãi cho rằng kết quả thực hiện của Đề án phải giúp khống chế được việc ban hành một cách tùy tiện các yêu cầu báo cáo của các cơ quan nhà nước. Việc áp dụng báo cáo điện tử là cần thiết và là xu hướng tất yếu, tuy nhiên cần giải quyết vấn đề hiệu lực pháp lý của chữ ký số trong hoạt động thanh toán.
Đại biểu Sở Tư pháp tỉnh Thừa thiên Huế – Ông Phan Văn Quả cho rằng, phần thực trạng nêu tại nội dung Đề án cần đánh giá thêm hai điểm: Một là, thời gian yêu cầu báo cáo của cơ quan báo cáo và cơ quan phải báo cáo là rất gấp gáp; hai là, việc luân chuyển báo cáo bằng văn bản giấy trên thực tế là rất chậm. Đồng thời, cần bổ sung nội dung về giai đoạn chuyển tiếp để áp dụng báo cáo điện tử, tại giai đoạn này cần yêu cầu song song cả báo cáo giấy và báo cáo điện tử. Thêm vào đó, cần thiết có văn bản quy phạm pháp luật quy định về việc ban hành báo cáo đột xuất, chuyên đề vì trên thực tế số lượng các báo cáo này rất lớn, chiếm nhiều thời gian của cán bộ, công chức.

Ảnh: Ông Phan Văn Quả – Phó giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Thừa thiên Huế

Ông Nguyễn Đức Thọ – Giám đốc Sở Tư pháp Quảng Nam nhấn mạnh đến vai trò của hoạt động báo cáo trong quản lý nhà nước, nếu không có báo cáo thì bộ máy nhà nước sẽ không hoạt động được. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng tính phù hợp của đối tượng báo cáo cần phải được xem xét kỹ lưỡng, tránh gửi yêu cầu báo cáo tùy tiện, dàn trải tới nhiều cơ quan, đơn vị. Điển hình, ông nêu ví dụ về báo cáo tình hình tội phạm ma túy, mặc dù thuộc chức năng quản lý của ngành Công an, nhưng cơ quan Tư pháp, UBND cấp huyện, cấp phường cũng phải thực hiện báo cáo, như vậy là không hợp lý. Ông Thọ cũng cho rằng, việc chuẩn hóa các loại báo cáo, bao gồm các đề cương, biểu mẫu báo cáo rất cần thiết, là việc làm trước mắt mà các cơ quan yêu cầu báo cáo cần phải thực hiện.

Ảnh: Ông Nguyễn Đức Thọ – Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam

Kết thúc Hội thảo, ông Nguyễn Nguyên Dũng – Phó Cục trưởng Cục Kiểm soát thủ tục hành chính tóm lại một số vấn đề mà nhóm nghiên cứu Đề án cần thực hiện và giải quyết: Phạm vi của Đề án; nguyên tắc đơn giản hóa…. Ông Ngô Hải Phan – Cục trưởng Cục Kiểm soát thủ tục hành chính khẳng định: số lượng báo cáo mà các cấp đang phải thực hiện là rất lớn, trong khi ứng dụng công nghệ thông tin trong báo cáo còn rất hạn chế. Đó cũng chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thông tin báo cáo chưa đảm bảo tính chính xác. Từ thực trạng này, cần thiết phải nghiên cứu để đơn giản hóa chế độ báo cáo.
Tâm Vũ,
Cục Kiểm soát thủ tục hành chính